Bài viết thảo luận về khái niệm “enshittification” – một thuật ngữ do Cory Doctorow đặt ra để mô tả cách các nền tảng internet như Facebook, Google, Uber và Amazon có xu hướng suy thoái theo thời gian.
Bài viết nêu ra ba giai đoạn của quá trình enshittification:
1. Giai đoạn 1 – Khi các nền tảng mới ra mắt, họ đối xử tốt với người dùng nhằm thu hút một lượng lớn người dùng và tận dụng hiệu ứng mạng lưới.
2. Giai đoạn 2 – Khi đã có một lượng lớn người dùng, các nền tảng bắt đầu ưu tiên khách hàng doanh nghiệp của họ (ví dụ như nhà quảng cáo, thương nhân) hơn là người dùng.
3. Giai đoạn 3 – Giai đoạn cuối cùng là khi các nền tảng siết chặt kiểm soát với khách hàng doanh nghiệp, thu nhiều tiền hơn từ họ. Điều này dẫn đến trải nghiệm tồi tệ hơn cho người dùng, như chất lượng tìm kiếm kém đi và nhiều quảng cáo hơn.
Doctorow lập luận rằng mô hình này xảy ra do các nền tảng thiếu cạnh tranh và chưa được quản lý chặt chẽ. Ông ủng hộ việc tăng cường thực thi luật chống độc quyền, từ bỏ “tiêu chuẩn lợi ích người tiêu dùng” và ban hành các quy định giúp người dùng dễ dàng chuyển đổi nền tảng hơn (ví dụ như quyền rời đi, khả năng tương tác). Ông tin rằng những chính sách này có thể giúp “đảo ngược quá trình enshittification của internet”.
